Binding và group Zigbee: nút bấm chạy cả khi hub sập

Đèn phòng khách không bật vì Home Assistant đang khởi động lại sau bản cập nhật. Bốn bóng đèn cùng phòng sáng lệch nhau nửa giây mỗi lần vào cảnh. Hai chuyện này cùng một gốc: lệnh đang đi vòng qua phần mềm, trong khi Zigbee có sẵn hai cơ chế làm thẳng.

Binding là gì và khác automation ở chỗ nào

Bình thường, một cú bấm nút đi bốn chặng: nút bấm gửi về coordinator, coordinator đưa lên hệ điều khiển, hệ đọc kịch bản, rồi lệnh quay ngược ra đèn.

Bốn chặng đó nghĩa là hệ điều khiển phải sống. Nó đang khởi động lại, đang cập nhật, hoặc bạn vừa nghịch cấu hình sai: nút bấm thành vô dụng.

Binding là cách nói với cái nút: từ giờ, khi bị bấm, gửi lệnh thẳng cho cái đèn này. Lệnh đi trong mạng Zigbee, không qua hệ điều khiển. Nguyên tắc mạng lưới bên dưới nằm ở bài Zigbee là gì.

Ba thứ bạn nhận được: nút bấm chạy cả khi hệ tắt, phản hồi nhanh hơn một chút vì bớt chặng, và bớt tải cho coordinator vì lệnh không phải đi ngược lên rồi đi xuôi xuống.

Group: một lệnh cho cả đàn, đèn hết lệch nhau

Bốn bóng đèn trong một phòng, bấm cảnh «sáng» thì chúng sáng lệch nhau. Đây không phải lỗi đèn.

Nhóm đèn tạo trong phần mềm chỉ là danh sách. Khi bạn bật nhóm, hệ vẫn gửi bốn lệnh riêng nối đuôi nhau trên cùng một mạng, nên bóng cuối luôn chậm hơn bóng đầu và mắt thấy được.

Group Zigbee là nhóm nằm ở tầng mạng. Bạn thêm bốn bóng vào một nhóm, và từ đó một lệnh duy nhất gửi chung cho cả nhóm. Cả bốn nhận cùng lúc, sáng như một khối.

Group còn có tác dụng thứ hai: bind một nút bấm vào cả nhóm thay vì vào từng bóng. Một cú bấm, cả phòng sáng, và vẫn không cần hệ điều khiển.

Làm binding trong Zigbee2MQTT và trong ZHA

Cả hai đường quản lý Zigbee đều làm được, giao diện khác nhau. Nếu chưa chọn đường nào, khác biệt nằm ở bài ZHA hay Zigbee2MQTT.

Bind một nút bấm vào nhóm đèn

1. 1

   Tạo nhóm trước

   Trong Zigbee2MQTT vào mục Groups, trong ZHA vào phần nhóm Zigbee. Thêm các bóng cùng phòng vào một nhóm

2. 2

   Mở trang thiết bị của nút bấm

   Zigbee2MQTT có tab Bind riêng trên trang từng thiết bị

3. 3

   Chọn đích là nhóm vừa tạo

   Chọn cụm chức năng cần bind, thường là bật tắt và độ sáng

4. 4

   Đánh thức nút bấm

   Thiết bị chạy pin đang ngủ thì lệnh thiết lập không tới nơi. Bấm nút vài lần trong lúc bấm nút xác nhận trên giao diện

5. 5

   Thử khi hệ đang tắt

   Tắt Home Assistant vài phút rồi bấm nút. Đèn vẫn phải sáng, đó là bằng chứng binding đã vào

Bước bốn là bước hay hỏng nhất. Thiết bị chạy pin ngủ gần như toàn thời gian, nên lệnh thiết lập gửi tới lúc nó đang ngủ sẽ rơi mất và giao diện báo thất bại. Bấm nút liên tục để giữ nó thức trong vài giây thiết lập.

Nếu binding vào rồi mà lúc được lúc không, vấn đề thường nằm ở vùng phủ chứ không ở binding, cách kiểm nằm ở bài sửa mạng Zigbee chập chờn. Cách cài và quản lý Zigbee2MQTT nằm ở bài Zigbee2MQTT là gì.

Cái gì bind được, cái gì không

Đây là chỗ nhiều người mất một buổi tối mà không ra.

Bind được: nút bấm, công tắc xoay, công tắc gắn tường Zigbee. Chúng phát lệnh điều khiển, nên có cái để gửi thẳng đi.

Đích bind được: đèn, ổ cắm, công tắc, và nhóm Zigbee. Các chức năng thường bind là bật tắt, độ sáng, và với vài mẫu là màu.

Không bind được: phần lớn cảm biến bán tại Việt Nam. Cảm biến cửa và cảm biến chuyển động phổ thông chỉ báo trạng thái của chúng, không phát lệnh điều khiển cho thiết bị khác. Mẫu nào làm gì được nằm ở bài cảm biến Zigbee nào đáng mua.

Không bao giờ bind được: thiết bị khác chuẩn. Nút Zigbee không bind thẳng vào đèn Wi-Fi hay thiết bị Matter, vì binding là cơ chế trong lòng Zigbee.

Khi nào vẫn nên dùng automation

Binding làm đúng một việc: chuyển lệnh đi thẳng. Nó không biết mấy giờ, không biết trong nhà có ai, không gửi được thông báo.

Nên mọi thứ có chữ «nếu» vẫn là việc của automation: chỉ bật khi trời tối, chỉ bật khi có người, tắt sau mười phút không chuyển động, hay bật đèn kèm báo về điện thoại. Danh sách kịch bản đáng dựng nằm ở bài 10 automation Home Assistant.

Cách chia việc gọn nhất: binding lo phản xạ tức thì mà nhà nào cũng cần, tức là nút bấm và đèn cùng phòng. Automation lo phần có ngữ cảnh. Làm vậy thì hệ điều khiển sập vẫn không ai trong nhà kêu ca, và bạn có một buổi tối yên tĩnh để sửa. Xem thêm trong chuyên mục nhà thông minh của MyAutoLife.