Chuyển từ hub hãng sang Home Assistant: ba đường đi

Bạn đã có hai chục thiết bị trong ba app khác nhau, và muốn gom về một chỗ. Câu hỏi thật không phải Home Assistant có làm được không, mà là chuyển thế nào để không mất một tuần sống trong nhà không bấm được đèn. Bài này nói ba đường đi, cái giá của từng đường, và thứ tự làm.

Ba đường, khác nhau ở cái bạn phải bỏ lại

Không có một đường đúng cho mọi nhà. Có ba, và chúng khác nhau ở công sức bỏ ra lẫn thứ nhận lại.

Đường 1: giữ hub hãng, nối vào Home Assistant. Hub cũ chạy nguyên, Home Assistant nhìn thấy thiết bị qua tích hợp. Không ghép lại gì, làm trong một buổi tối. Cái giá là bạn vẫn phụ thuộc phần cứng và tài khoản của hãng, và với nhiều hãng thì lệnh còn phải vòng qua máy chủ của họ. Tích hợp Tuya chính thức của Home Assistant chẳng hạn, vẫn đi qua đám mây, nên mất internet là mất điều khiển.

Đường 2: cầu nối Matter. Vài hub đời mới phơi được thiết bị của chúng sang hệ khác dưới dạng Matter. Một cầu, thấy cả đàn. Đổi lại bạn chỉ nhận những gì chuẩn chung mô tả được: bật tắt, độ sáng, mở đóng. Tính năng riêng của hãng rơi lại phía sau cầu, giới hạn này được nói kỹ ở bài Matter controller là gì.

Đường 3: bỏ hẳn hub, dùng coordinator của riêng bạn. Thiết bị Zigbee ghép thẳng vào một dongle như coordinator Zigbee cho Home Assistant, không còn hãng nào ở giữa. Đây là đích đến của phần lớn người dùng Home Assistant, và cũng là đường tốn công nhất. Cách chọn dongle nằm ở bài dongle Zigbee nào cho Home Assistant, phân biệt các vai trung tâm nằm ở bài hub và coordinator khác gì nhau.

Phần lớn nhà đi đường 1 trước để có thời gian làm quen, rồi chuyển dần sang đường 3 theo từng phòng.

Cái gì mất khi ghép lại

Nói trước để bạn không bất ngờ giữa chừng.

Mất: kịch bản trong app hãng. Automation bạn dựng trong app Xiaomi hay Tuya thuộc về app đó. Ghép thiết bị đi nơi khác là kịch bản chết theo. Đây là lý do bước dựng lại kịch bản phải làm trước bước chuyển thiết bị.

Mất: lịch sử số liệu trong app cũ. Biểu đồ nhiệt độ vài tháng nằm trên máy chủ hãng và không xuất sang được. Nếu bạn cần, chụp lại trước.

Mất: một phần tính năng riêng. Vài chức năng đặc thù của hãng không có chỗ trong chuẩn Zigbee chung, nên khi ghép sang Zigbee2MQTT hoặc ZHA thì không còn. Với đồ Aqara, mức hỗ trợ từng mẫu nằm ở bài Aqara và Home Assistant.

Không mất: thiết bị. Ghép lại là thao tác phần mềm, không hỏng phần cứng. Bạn luôn ghép ngược về app hãng được nếu đổi ý.

Thứ tự chuyển để nhà không chết một ngày

Sai lầm hay gặp là chuyển hết trong một ngày cuối tuần, rồi tối chủ nhật cả nhà ngồi trong bóng tối tìm xem cảm biến nào chưa ghép.

Bốn giai đoạn, làm trong ba đến bốn tuần

1. 1

   Chạy song song

   Cài Home Assistant, nối hub cũ vào bằng tích hợp có sẵn. Hai hệ cùng thấy thiết bị, chưa đụng gì tới thiết bị

2. 2

   Dựng lại kịch bản

   Chép từng automation sang Home Assistant, chạy thử một tuần, rồi mới tắt bản trong app cũ

3. 3

   Chuyển theo phòng

   Mỗi cuối tuần một phòng. Lắp thiết bị cắm điện làm trạm tiếp sóng trước, ghép cảm biến tại chỗ lắp sau

4. 4

   Tắt hub cũ

   Chỉ khi phòng cuối đã chạy ổn định một tuần và những món kẹt trong app hãng đã có phương án

Giai đoạn ba là chỗ hay vỡ nhất, vì mạng Zigbee mới của bạn bắt đầu từ con số không. Ghép cảm biến khi nó đã nằm đúng vị trí lắp, đừng ghép cạnh dongle rồi mang đi. Lý do và cách vá vùng phủ nằm ở bài sửa mạng Zigbee chập chờn.

Trong lúc chuyển, đặt tên thiết bị theo một quy tắc thống nhất ngay từ thiết bị đầu tiên. Tên đi vào kịch bản, đổi sau là sửa dây chuyền. Cách cài và cấu hình ban đầu nằm ở bài cài đặt Home Assistant từng bước.

Những món không bao giờ rời được app hãng

Có một nhóm bạn nên chấp nhận từ đầu thay vì mất hai tối tìm cách.

Camera, robot hút bụi, máy lọc không khí và điều hòa đời mới thường dùng Wi-Fi và chỉ nói chuyện với máy chủ của hãng. Home Assistant điều khiển được chúng gián tiếp qua tích hợp đám mây, nhưng không đưa được vào mạng nội bộ, và mất internet là mất điều khiển.

Nhóm thiết bị Tuya bán tại Việt Nam nằm đúng vào chỗ này, chi tiết mức độ đưa được về nội bộ nằm ở bài thiết bị Tuya tại Việt Nam.

Cách xử lý thực tế: để chúng ở app hãng, chỉ kéo vào Home Assistant những trạng thái bạn cần cho kịch bản, ví dụ máy lọc đang chạy hay không. Đừng cố ép mọi thứ về nội bộ, vì phần thời gian bỏ ra không đáng với thứ nhận lại.

Nếu bạn chỉ muốn một lời khuyên

Cài Home Assistant tuần này, nối hub cũ vào, và không đụng tới thiết bị nào trong hai tuần đầu. Dùng thời gian đó để dựng lại kịch bản và quen giao diện.

Sau hai tuần bạn sẽ tự biết mình cần đường nào. Nhà ít thiết bị và chạy ổn thì dừng ở đường 1 là đủ. Nhà nhiều hãng, nhiều kịch bản, hay rớt mạng vì phụ thuộc đám mây thì đi tiếp đường 3 theo từng phòng. Home Assistant làm được gì và hợp với ai nằm ở bài Home Assistant là gì, còn cách gom Zigbee về một mối nằm ở bài Zigbee2MQTT là gì. Xem thêm trong chuyên mục nhà thông minh của MyAutoLife.