Đưa Matter và Thread vào Home Assistant

Home Assistant làm được controller Matter đầy đủ, và làm được border router cho Thread. Nhưng luồng thêm thiết bị có hai chi tiết mà tài liệu tiếng Việt hay bỏ qua, và một cái bẫy firmware có thể xóa mất cả hệ Zigbee của bạn. Bài này đi theo thứ tự an toàn: phần dễ trước, phần có rủi ro sau.

Hai thành phần cần có, và cái nào bắt buộc

Matter Server. Đây là thứ giữ vai controller. Trên Home Assistant OS nó là một app cài trong giao diện, và theo tài liệu chính thức thì đó hiện là cách duy nhất được hỗ trợ. Bắt buộc phải có nếu bạn muốn dùng thiết bị Matter.

Border router. Chỉ cần cho thiết bị Matter over Thread. Thiết bị Matter over Wi-Fi không cần. Nếu bạn chưa có món Thread nào thì bỏ qua phần này hoàn toàn.

Trước khi làm gì, kiểm xem nhà bạn đã có border router chưa. Một số loa và màn hình thông minh đời mới đã kiêm vai này, và nếu có thì Home Assistant dùng ké được, không cần dựng thêm. Vai của border router được giải thích ở bài Thread là gì.

Thêm thiết bị Matter over Wi-Fi: đường dễ nhất

Làm phần này trước. Không tốn thêm đồng nào nếu bạn đã có Home Assistant chạy, và phần lớn thiết bị Matter bán trong nước đi đường này, lý do nằm ở bài Matter over Thread hay Wi-Fi.

Cài app Matter Server trong Home Assistant, rồi thêm tích hợp Matter. Đến đây giao diện web đã xong việc của nó.

Và một điều kiện nữa dễ bị bỏ qua: điện thoại của bạn phải đang ở mạng 2.4GHz mà thiết bị sẽ chạy. Router gộp 2.4GHz với 5GHz vào một tên mạng là nguyên nhân phổ biến khiến bước ghép thất bại, vì điện thoại bám vào 5GHz. Nếu chưa tách tên mạng, tách trước khi làm, cách làm nằm ở hướng dẫn nhà thông minh cho người mới.

Sau khi ghép xong, thiết bị hiện trong Home Assistant như mọi thiết bị khác, và bạn dùng nó trong automation bình thường.

Dựng border router bằng dongle: làm sau, và cẩn thận

Chỉ làm khi bạn đã có thiết bị Thread trong tay và đã xác nhận nhà không có border router sẵn.

Home Assistant có app OpenThread Border Router. Cắm một dongle tương thích vào máy chủ, Home Assistant nhận diện và đề nghị dùng nó làm border router, cài app, xong.

Cách chọn dongle thứ hai nằm ở bài dongle Zigbee nào cho Home Assistant. Nếu bạn còn đang cân giữa hai chuẩn thì đọc Thread hay Zigbee trước khi mua.

Sau khi có border router, thiết bị Matter over Thread ghép theo đúng luồng ở mục trên: app điện thoại, Bluetooth, xong.

Home Assistant làm controller thứ hai bên cạnh hệ đang chạy

Đây là cách dùng Home Assistant ít rủi ro nhất, và ít người biết là làm được.

Bạn không phải chọn giữa Apple Home và Home Assistant. Một thiết bị Matter nằm được ở cả hai đồng thời, cả hai đều điều khiển, trạng thái đồng bộ.

Cách làm: vào app đang giữ thiết bị, tạo một mã ghép mới, rồi dùng mã đó thêm vào Home Assistant. Không cần reset thiết bị về mặc định. Tài liệu Home Assistant nói rõ điều này.

Giá trị thực tế: cả nhà vẫn dùng app cũ như thường, còn bạn dựng automation phức tạp trong Home Assistant song song. Không thích thì gỡ ra, mọi thứ nguyên vẹn. Cơ chế đằng sau được nói kỹ ở bài Matter controller là gì.

Lưu ý một điều: automation thuộc về controller nào thì nằm ở đó. Chọn một nơi để dựng kịch bản và bám theo nó.

Lỗi thường gặp

• App điện thoại không tìm thấy thiết bị: kiểm Bluetooth đã bật, và điện thoại đang ở mạng 2.4GHz cùng thiết bị. Hai lỗi này chiếm phần lớn ca.
• Thiết bị Thread ghép xong rồi mất kết nối: thiếu border router, hoặc border router ở quá xa. Thiết bị Thread cắm điện tiếp sóng cho nhau, nên nhà nhiều tầng cần ít nhất một thiết bị Thread cắm điện mỗi tầng.
• Thiết bị hiện nhưng thiếu chức năng: nếu nó vào qua bridge từ hệ cũ, chỉ chức năng cơ bản lộ ra qua Matter. Tính năng riêng của hãng vẫn phải chỉnh trong app gốc.
• Đã nạp Thread rồi mới nhớ mình có Zigbee: nạp lại firmware Zigbee cho dongle được, nhưng mạng Zigbee cũ đã mất và bạn phải pair lại từng thiết bị. Bản backup nào cứu được tình huống này nằm ở bài cập nhật firmware Zigbee.

Khi hệ đã chạy, ví dụ automation cho nhà Việt là chỗ biến thiết bị thành thứ có ích. Xem thêm trong chuyên mục nhà thông minh của MyAutoLife.